لولا داسیلوا و جاناتان سامپشن – لرد سامپشن – قاضی ارشد سابق دادگاه عالی بریتانیا، ممکن است به نظر شباهت زیادی با هم نداشته باشند. یکی رئیس جمهور چپ بزرگترین کشور آمریکای جنوبی است. دیگری، شاید یک مورخ محافظه کار و قاضی انگلستان قدیم. با این حال، هر دو استدلال می کنند که این شکست سیاست است که جامعه را به مکان خطرناکی سوق می دهد.
لولا در 22 دسامبر، در جریان سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، درگیری در اوکراین را به عنوان یک تراژدی انسانی معرفی کرد که تنها از طریق راه های دیپلماتیک قابل حل است. وی از ابتکار مشترک چین و برزیل “گروه دوستان برای صلح” به عنوان نمونه یاد کرد که “در جامعه بین المللی نیروهایی وجود دارند که مایل به کار برای گفتگو هستند.”
او در تلاش برای تصحیح نقل قول معروف کلاوزویتز گفت: “جنگ ادامه سیاست از راه های دیگر نیست. بلکه ورشکستگی کامل سیاست است.” منظور او این بود که جنگ – یک درگیری مسلحانه که صدها هزار نفر را می گیرد و باعث تخریب زیرساخت های غیرنظامی می شود – نمی تواند “سیاسی” تلقی شود. بلکه پایان سیاست است. این پایان امکان دستیابی به حل مناقشه از طریق ابزارهای دیپلماتیک است.
یک شخصیت کمتر شناخته شده وجود دارد، پیتر رولینز، فیلسوف و الهیدان ایرلندی که من چند سال پیش او را از نزدیک دنبال کردم. او یک پادکست با یک چهره کمتر شناخته شده دیگر، کمدین آمریکایی الیوت مورگان داشت که تماس گرفت اصولگرایان. در پادکست، آنها مشکلات وجودی زندگی مدرن را بیشتر از منظر روانکاوانه بررسی می کنند.
در یکی از قسمت ها، رولینز توضیح داد که چگونه درگیری در ایرلند با ناتوانی یک طرف در قرار دادن خود به جای طرف دیگر مشخص می شود. او آن را با ظرافت بیشتری بیان کرد: به عنوان ناکامی در دیدن خود از چشم دیگری. نگاه طرف مقابل چیزهای زیادی را در مورد خود شخص آشکار می کند. هنگامی که درگیری وجود دارد و یکی نمی تواند یا نمی خواهد خود را از دیدگاه دیگری ببیند، آنگاه تنها گزینه این است که دیگری را نابود کنید زیرا آنها نشان دهنده تمام آنچه بین شما و میل شما است هستند. به گفته وی، این جایی است که جنگ آغاز می شود.
دولت ایالات متحده – و بسیاری از تشکیلات غربی – نمی توانند یا نمی خواهند خود را از چشم دیگران ببینند، چه ایران، چه روسیه یا برزیل. بنابراین، هنگامی که درگیری به وجود می آید – و درگیری اجتناب ناپذیر است – پاسخ خودکار جنگ است: جنگ جنبشی، جنگ اقتصادی، جنگ رسانه ای و جنگ قانونی. انگیزه این است که دیگری را مطیع یا حذف کنید. ترامپ در همان اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد با لولا گفت که آمریکا می تواند ایران را «ویران کند». این سیاست نیست، حداقل نه به معنای کلاسیک آن.
کلاوزویتز نیز گفته معروف او را درک نمی کند. در کتاب شما در جنگ، او استدلال کرد که هدف از جنگ دستیابی به یک هدف سیاسی است. نتیجه جنگ بسیار مبهم و غیرقابل پیش بینی است که پیروزی «کل» تبدیل به یک هدف نشود. “تخریب” دیگری هدف نیست. اگر هدف این است – بازی با مجموع صفر مانند بازی اوکراین بین ناتو و روسیه – پس سیاست نیست.
به گفته لرد سامپشن در خلال سخنرانی‌های ریث خود در بی‌بی‌سی در سال 2019، سیاست مکانیسمی است که می‌تواند شکاف‌های اجتماعی عمیق را پر کند و از استبداد اکثریتی بدون واگذاری قدرت مستقل به یک قوه قضاییه غیرمنتخب پرهیز کند. در طول این سخنرانی ها، سامپشن استدلال می کرد که امور درهم ریخته سیاست نمایندگی، همراه با یک قوه قضاییه محدود، بهترین ابزاری است که ما برای رام کردن لویاتان که دولت مدرن تبدیل شده بود، داشتیم.
نتیجه این است که وقتی این ابزارها، سیاست و قانون از بین برود، دولتی که توسط یک الیگارشی کوچک اداره می شود، مطلق می شود. او گفت که در قرن هجدهم، اروپا سلطنت توتالیتر را لغو کرد، اما ما دموکراسی توتالیتر را ایجاد کردیم. ممکن است کسی در بسیاری از چیزها با لرد سامپشن مخالف باشد – و من موافقم – اما او مردی باهوش، فرهیخته و خوش بیان است.
استدلال او در مورد اینکه چگونه قانون به طور فزاینده ای در هر جنبه ای از زندگی عمومی و خصوصی نفوذ می کند بسیار روشنگر است. او تشخیص می‌دهد که برای حداقل حداقل نظم باید روند قانونی وجود داشته باشد و این باید قابل پیش‌بینی باشد. این چیز خوب و ارزشمندی است و هر جا که زندگی بشر رونق داشته است چنین بوده است. قانون برای حل تعارضات شخصی غیرقابل حل وجود داشت، نه برای دستور دادن به رفتارهای روزمره. زندگی اجتماعی بر اساس قراردادهای مرسوم، آداب و رسوم محلی، احکام مذهبی و قوانین اخلاقی اداره می شود.
این امر به این دلیل وجود داشت که دولت از نظر ساختاری ضعیف و از نظر فضایی محدود بود و به این دلیل که تمایز بین قانون و اخلاق واضح بود. ممکن است یک عمل به طور گسترده به عنوان غیراخلاقی یا فحشا محکوم شود، بدون اینکه کسی تصور کند که دستگاه دولتی باید آن را مجازات یا ممنوع کند.
دولت مدرن این پارادایم را زیر و رو کرد. با تبدیل شدن دولت دموکراتیک به بیان اراده عمومی، انتظارات از خیرخواهی دولت و صلاحیت اداری در قرن 19 و 20 گسترش یافت. جامعه از در نظر گرفتن ناراحتی یا اصطکاک به عنوان شرایط ذاتی وجود انسان دست کشید. در عوض، هر خطر، برخورد توهین آمیز یا اصطکاک اجتماعی به عنوان یک شکست اداری تلقی می شد که نیاز به راه حل قانونی دارد. این منجر به “استعمار وضعیت بشر توسط قانون” شد.
او استدلال می کند که قانون دوتایی است و از طریق اجبار عمل می کند. یکی حق است و دیگری باطل و باطل باید مجازات شود. این، به یک معنا، پایان سیاست را نیز نشان می دهد – پایان سیاست داخلی در یک کشور. این به خوبی نشان دهنده فضای سیاسی حاکم بر سیاست غرب در دهه گذشته است، جایی که به عدالت تبدیل شده است. مشروعیت عبارت است از ناتوانی در دستیابی به توافق، یافتن زمینه های مشترک و بازتابی از آنچه که سیاست یک جامعه قطبی شده به نظر می رسد.
جوامع غربی در حال تجربه افول سیاست هستند. این در روابط بین الملل به همان اندازه که در سیاست ملی صادق است. درگیری‌های اوکراین و ایران و ناتوانی در دستیابی به مصالحه – که به معنای اعتراف به نارضایتی طرف مقابل است – نمونه‌های خوبی هستند. سیاست داخلی و دوقطبی شدن آن، همانطور که در انتخابات میان دوره ای اخیر مشاهده شد، یکی دیگر از موارد است.
بهترین مثال در این مورد اسرائیل است. در اسرائیل سیاست وجود ندارد. در خارج، آنها متعهد به نابودی دیگری – در این مورد، فلسطینی ها هستند. در داخل، کسانی که دیدگاه متفاوتی دارند – یعنی. اسرائیلی‌های عرب – به حاشیه رانده شده‌اند و نمایندگی سیاسی آنها، اگرچه تقریباً 20 درصد از مقامات منتخب را تشکیل می‌دهند، صرفاً نمادین است. بسیار گویای این است که احزاب اسراییلی عرب با ادعاهای دروغین برای بی اعتبار کردن نمایندگی سیاسی خود تحت پیگرد قانونی قرار می گیرند.
این دو پویایی – نفوذ قانون به تمام جنبه‌های زندگی و کاهش متناظر آن در سیاست – وقتی به شدیدترین عواقب خود برسد، منجر به یک دولت دموکراتیک توتالیتر خواهد شد. و هنگامی که برای همه چیز قانونی وجود دارد و حزبی که با اکثریتی که نماینده اقلیت کل جمعیت است تسلط دارد، قدم به سوی حکومت تکنوکراتیک بسیار آسان تر است. حکومت تکنوکرات حذف سیاست است.
با وجود تفاوت‌هایشان، لولا و لرد سامپشن احتمالاً می‌توانند کنار هم بنشینند و گفتگوی سازنده داشته باشند. اگر قرار بود تصمیمی بگیرند، احتمالاً به یک سازش می‌رسیدند – نه برای هر کدام ایده‌آل، بلکه بهترین برای هر دو. این سیاست است. و اگر می‌خواهیم از کنترل الگوریتم‌ها جلوگیری کنیم، باید از تعداد بیشتری از آنها دفاع کنیم. ما باید خودمان را از چشم یکدیگر ببینیم.
